01. Thống Kê Chi Tiết Quỹ Pháp Thí - năm 2012 [Xem]
02. Phát Tâm Gây Quỹ Từ Thiện và Ấn Tống Băng Đĩa - Pháp Thí [Xem]
03. Từ Thiện. Tặng sách Niệm Phật Chuyển Hóa Tế Bào Ung Thư [Xem]
Update Update...
Update Update...
Kết quả 1 đến 1 của 1

Chủ đề: CĂNG THẲNG VÀ KHỦNG HOẢNG

  1. #1
    Super Moderator
    Phuong's Avatar

    Ngày tham gia
    Apr 2012
    Quê Quán
    Ẩn Danh
    Số ĐT
    0938 212 696
    Bài viết
    1,096

    CĂNG THẲNG VÀ KHỦNG HOẢNG

    CĂNG THẲNG VÀ KHỦNG HOẢNG

    Căng thẳng và những áp lực là một phần của cuộc sống thường ngày. Mỗi người đến gặp tư vấn đều bị những căng thẳng và áp lực riêng – chẳng hạn, việc đối phó với một đứa con gái mới lớn có những tính cách phản loạn, việc đương đầu với một ông chủ khó chịu hay việc đối mặt với một cuộc giải phẫu đang đến gần... Mỗi người có mỗi cách khác nhau để xử lý căng thẳng. Có người đem chuyện khó khăn của riêng mình bộc bạch với một người bạn, rồi đi đến một quyết định, sau đó thực hiện những gì mà mình quyết định; có người thì phản ứng lại tình hình căng thẳng bằng cách hút thuốc lá nhiều hơn, ăn hay uống nhiều hơn; cũng có người bị áp đảo bởi những căng thẳng và không thể sinh hoạt bình thường được nữa. Tại sao người này có thể dứt khoát và bình tĩnh xử lý một tình hình căng thẳng, còn người kia thì bất lực không làm gì được? Lý do nằm ở chỗ cách mà đương sự nhìn tình hình căng thẳng, ở quá trình được giáo dục của đương sự từ thuở bé và ở các phương pháp xử lý mà đương sự đã học được.

    Phần đông trong chúng ta thường có thể tự xử lý những căng thẳng thông thường của mình, nhưng chúng ta cũng thấy rằng việc chia sẻ với một người khác sẽ giúp làm giảm bớt sự căng thẳng của chúng ta và đôi khi trao cho chúng ta một cách nhìn hoàn toàn khác. Khi chúng ta chia sẻ một chuyện gì đó với một người khác, chúng ta thường có thể nhìn thấy vấn đề từ một góc nhìn khác và do đó chúng ta có thể thực hiện những bước mà trước đây mình chưa hề nghĩ đến. Nhiều người đến với tư vấn mục vụ có thể xử lý bất cứ chuyện gì gây phiền toái cho họ, nhưng họ vẫn tìm sự giúp đỡ vì họ nhận ra rằng việc nói chuyện với một nhà tư vấn mục vụ sẽ giúp họ giải quyết được vấn đề ấy một cách dễ dàng hơn.

    Một số người trải qua một tình trạng căng thẳng kéo dài và không thể tìm ra cách giải tỏa, thế là họ thử hết giải pháp này đến giải pháp khác – cứ thêm mỗi lần thất bại là sự phiền não nơi họ lại tăng lên, cho đến khi họ hoàn toàn rơi vào khủng hoảng. “Một khủng hoảng là một tình trạng rối loạn và đảo lộn tạm thời, được đặc trưng chủ yếu bởi sự bất lực của người ta trong việc xử lý một tình huống nào đó (xử lý bằng những cách thế thông thường).[1] Khủng hoảng thường ập đến khi có một đe dọa đối với sự sống còn, sự lành lặn thân thể, hay đối với một nhu cầu tâm lý xã hội nào đó được coi là có giá trị sinh tử. Điều bị mất hay có nguy cơ mất vốn có ý nghĩa rất quan trọng đối với đương sự đến nỗi đương sự cảm thấy không thể sống mà không có nó.[2]

    MỘT VÍ DỤ VỀ KHỦNG HOẢNG

    Sau đây là ví dụ về một người trong tình trạng khủng hoảng. Ví dụ này sẽ minh họa những yếu tố khác nhau xảy ra trong phần lớn các cơn khủng hoảng.

    Bà Jones là mẹ của ba đứa con gái (10, 14 và 17 tuổi). Bà làm việc trong một chân thư ký, còn chồng bà là một thợ máy. Cách đây hai tháng, chồng bà mất việc làm. Ông đã hết sức cố gắng tìm một chỗ làm mới nhưng không thành công. Thế là ông trở nên chán nản và thôi không cố kiếm việc làm nữa. Gần đây ông uống rượu rất nhiều và tỏ ra hung dữ đối với cả bà Jones lẫn các con gái.

    Tháng trước, cô con gái lớn bị ngất xỉu ở trường và sau đó được chẩn đoán là bị bệnh đái đường. Bà Jones vô cùng hoang mang. Một cách nào đó, bà Jones cảm thấy mình chịu trách nhiệm về bệnh trạng của con gái, vì bà đã chọn đi làm khi các con bà còn nhỏ. Bà nghĩ rằng nếu mình không đi làm thì mình đã có thể dành nhiều thời giờ hơn cho con cái và chắc hẳn đã phát hiện các dấu hiệu bệnh trạng của con từ rất lâu rồi, đâu đến nỗi ...

    Sáu tháng trước đây, bà Jones bị một tai nạn xe hơi, trong đó xe bà hư hại nặng và bà bị một chấn thương ở cổ. Số là vì bà không chú ý một biển báo dừng nên chạy thẳng và húc vào một ô tô đang lao tới, vì vậy bà phải chịu trách nhiệm về tai nạn đó. Thoạt nghe qua, tưởng chừng bà gõ cửa tư vấn mục vụ chỉ để đối phó với tình hình uống rượu của chồng bà mà thôi. Nhưng khi bà giãi bày câu chuyện, té ra điều bà thực sự muốn là nói về chính bà. Gần đây bà cảm thấy khó tập trung khi làm việc, dường như lúc nào bà cũng căng thẳng và hoang mang. Bà nhận ra mình dễ khóc chẳng vì lý do gì rõ rệt, và điều này càng làm bà bấn loạn vì trước đây ít khi bà khóc. Bà sợ mình sẽ mất việc làm và gia đình sẽ hoàn toàn điêu đứng, không biết dựa vào đâu để sống.

    CÁC YẾU TỐ LÀM NÊN KHỦNG HOẢNG

    Để nhận hiểu rõ hơn bản chất của một cơn khủng hoảng, chúng ta hãy xem xét một số yếu tố trong ví dụ vừa kể trên. Trước hết, chúng ta ghi nhận một sự thay đổi trong tâm thần và trong cung cách ứng xử của bà Jones. Trước khi xảy ra khủng hoảng, bà là một thư ký giỏi, một người vợ và người mẹ tốt, và là một con người dễ chịu đối với mọi người xung quanh; còn bây giờ, bà không thể đáp ứng những đòi hỏi của công việc ở sở và ở nhà. Bà không còn là một bà Jones như trước nữa. Thứ hai, ta thấy rằng ba sự kiện gây bất an cho bà đã xảy ra trong khoảng thời gian sáu tháng – và bất cứ sự kiện nào trong đó cũng có thể được bà xử lý mà không phải rơi vào khủng hoảng, vì bà vốn là một con người giàu nghị lực. Như vậy, chính sự kết hợp cả ba sự kiện gây căng thẳng này đã quật ngã bà – điều này rất thường xảy ra trong nhiều cơn khủng hoảng.[3] Cũng cần ghi nhận rằng không nhất thiết chính biến cố là nguyên nhân của khủng hoảng, nhưng nguyên nhân của khủng hoảng nằm ở chỗ ý nghĩa của biến cố đó đối với đương sự, điều này giải thích tại sao một (hay một loạt) biến cố nào đó trở thành khủng hoảng cho người này song không hề là khủng hoảng cho người kia. Trong cả ba biến cố nói trên, bà Jones tự đánh giá mình là thất bại. Bà nghĩ rằng bà đã không cảm thông đủ với chồng nên đã làm cho ông ấy hóa ra suy sụp và sinh chứng uống rượu quá độ. Bà cũng nghĩ rằng bà chịu trách nhiệm, ít nhất một mức nào đó, về bệnh trạng của con gái mình, vì bà cho rằng mình đã không quan tâm đủ khi con mình còn nhỏ. Và cuối cùng, bà tự trách mình về vụ tai nạn xe hơi đã làm cho tình hình tài chánh của gia đình bị căng thẳng. Những người đang ở giữa cơn khủng hoảng rất dễ rơi vào mặc cảm tội lỗi và tự rúc rỉa mình. Họ thường tự trách mình về những sự cố vốn ngoài tầm kiểm soát của họ.

    Mỗi trong ba yếu tố nói trên đều đòi hỏi bà Jones phải có những kỹ năng xử lý. Bà đã cố gắng thông cảm với chồng khi ông ấy mất việc làm, nhưng điều đó không đủ để phòng tránh cho ông khỏi rơi vào suy sụp và sinh tật uống rượu quá độ. Trước đây không có đứa con nào của bà từng bị trọng bệnh, vì thế bà không có kinh nghiệm gì để dựa vào khi đối diện với bệnh trạng của con gái mình. Và, cuối cùng, bà áy náy vì vụ tai nạn và hậu quả của nó đối với tình hình tài chánh gia đình. Bà đã cố gắng nói chuyện với chồng về tai nạn đó, nhưng ông ấy không thông cảm và ông chỉ quan tâm nhiều đến các chi phí phải thanh toán cho việc sửa chữa xe và cho các hóa đơn thuốc men! Trong mọi cuộc khủng hoảng đều có hiện tượng gãy đổ trong các kỹ năng xử lý. Một khi các kỹ năng xử lý thông thường không còn hiệu nghiệm nữa, đương sự không còn biết dựa vào đâu, đương sự cố gắng giải quyết vấn đề một cách loạng quạng, thường là không thành công – và cuối cùng cảm thấy tất cả hoàn toàn vô vọng.

    BÓ TAY

    Trong quá trình lớn lên, chúng ta học biết những cách xử lý các đòi hỏi và các vấn đề của cuộc sống thường ngày. Khi tình thế cần đến những cách xử lý ấy, chúng ta áp dụng chúng một cách tự động. Tuy nhiên, chúng ta gặp khó khăn khi phải đương đầu với những hoàn cảnh mới mà mình không có những kỹ năng xử lý hoặc những kỹ năng của mình tỏ ra không kiến hiệu.

    “Các kỹ năng xử lý thông thường không luôn luôn thích ứng với một vấn đề, vì rất nhiều lý do:

    (1) Một vấn đề có thể quá lớn và quá chấn động, chẳng hạn cái chết của một người thân trong gia đình.

    (2) Một vấn đề có thể có một ý nghĩa nào đó làm cho nó trở thành chấn động. Một người có thể thích nghi tương đối dễ dàng với tình trạng bị cụt mất một tay, trong khi cũng tình trạng tương tự có thể gây căng thẳng vô cùng cho một người khác, có thể vì lý do nghề nghiệp hay vì một ý nghĩa nào đó trong một mối tương quan cá nhân.

    (3) Một vấn đề có thể xảy ra vào một thời điểm nhạy cảm đặc biệt – tôi thường có thể bình tĩnh xử lý một vụ nước lũ tràn vào nhà mình, nhưng nếu sự việc xảy ra khi tôi đang bị cảm cúm, thì đấy quả là một tai ách khủng khiếp! Nhiều vấn đề xảy ra dồn dập trong một thời gian ngắn cũng có thể làm kiệt quệ khả năng xử lý của người ta.

    (4) Một vấn đề có thể xảy ra khi cơ chế xử lý thông thường của một người bị bế tắc – chẳng hạn, vợ tôi vừa mới bỏ tôi và vì thế tôi không thể thảo luận một vấn đề mới với cô ta như thông thường tôi vẫn làm!

    (5) Một vấn đề có thể xảy ra khi đương sự không có sự chuẩn bị gì cả, vì nó hoàn toàn mới đối với đương sự và đương sự chưa bao giờ có kinh nghiệm xử lý nó. Chẳng hạn, nếu tôi xử lý mọi vấn đề gia đình tôi bằng cách ra lệnh kiểu ‘nhà binh’, thì sự việc đứa con đầu của mình tới tuổi trưởng thành sẽ đem lại cho tôi một cảm nghĩ bất lực.[4]

    PHẢN ỨNG CỦA MỖI NGƯỜI ĐỐI VỚI CĂNG THẲNG

    Trước những tình hình căng thẳng, mỗi người phản ứng mỗi khác. Điều làm mất nhuệ khí nơi người này có thể lại là điều khích động và khơi trào chí khí của người kia. Một tình hình có thể đưa đến khủng hoảng hay không, điều đó còn tùy thuộc nhiều yếu tố. Trước hết, và có lẽ quan trọng nhất, đó là ý nghĩa của biến cố đối với cá nhân đương sự.[5] Bất cứ biến cố nào được xem là có sức đe dọa nghiêm trọng tới sự sống còn về thể lý hay tâm lý đều có thể dẫn tới khủng hoảng. Chẳng hạn, bà Jones trong câu chuyện trích dẫn trên đã nhìn vấn đề tài chánh như một vấn đề sinh tử. Sự kiện chồng bà mất việc làm, những hóa đơn tiền thuốc của con gái và sự tốn kém do vụ tai nạn xe hơi ... tất cả đã có một ý nghĩa đe dọa đối với sự ổn định tài chánh của bà. Một người khác có thể nhìn các biến cố ấy một cách triết lý hơn và nhận ra rằng bà Jones có thể vượt qua bằng khoản bảo hiểm thất nghiệp và bằng một sự trợ giúp nào đó từ những người thân.

    Sự nhận thức về mình và mức độ tự tin của người ta sẽ có tầm quyết định trực tiếp tới khả năng một (hay một loạt) biến cố nào đó có gây ra khủng hoảng cho người ta hay không. Một người tự đánh giá mình dở tệ và nghèo lòng tự tin sẽ dễ dàng rơi vào khủng hoảng trước những biến cố mà những người khác sẽ vượt qua không mấy khó. Bà Jones, chẳng hạn, thuộc số những người hơi coi thường chính mình. Bà có khuynh huớng tự phiền trách mình trước bất cứ điều không may nào xảy ra. Khuynh hướng này một khi cứ lặp đi lặp lại sẽ bào mòn dần lòng tự trọng và làm gia tăng khả năng khủng hoảng.

    Kinh nghiệm quá khứ có thể ấn định cách nhìn của chúng ta đối với một tình huống và cách xử lý của chúng ta trong tương lai. Chẳng hạn, nếu chúng ta lớn lên trong một gia đình giàu có và được bồi đắp niềm tin tưởng rằng việc gìn giữ lối sống thượng lưu là điều tối quan trọng, thì bất cứ mối đe dọa nào đối với lối sống ấy của chúng ta cũng có thể tạo nên nơi chúng ta một cơn khủng hoảng.

    KHỦNG HOẢNG DO MẤT MÁT

    Sự mất mát một điều gì đó mà chúng ta cho là rất quan trọng đối với mình sẽ có thể đẩy chúng ta vào khủng hoảng. Cái chết của cha hay mẹ mình, biến cố ly dị với vợ hay chồng mình, biến cố mất việc làm do bị sa thải hay do về hưu ... là những nguyên nhân thông thường nhất của khủng hoảng. Đôi khi chỉ cần những dấu hiệu báo trước của sự mất mát – chứ chưa phải là một mất mát thực - đã đủ đẩy người ta vào khủng hoảng. Một số sinh viên chuẩn bị tốt nghiệp có thể rơi vào khủng hoảng chỉ vì nhận ra rằng mình sắp sửa đánh mất môi trường yên ổn của trường đại học để lao vào trong thế giới làm ăn đầy những giành giựt bon chen. Lạ hơn nữa, có người bị khủng hoảng do sự kiện mình được thăng chức tại sở làm – vì đương sự băn khoăn không biết mình có đủ khả năng để gánh vác những trách nhiệm mới hay không. Ý nghĩa mà người ta gán cho sự mất mát xảy ra với mình thường quyết định hoặc họ sẽ vượt qua được nó hoặc họ sẽ bị nó nhận chìm trong khủng hoảng.

    Việc chà đạp các lý tưởng của mình có thể làm cho người ta mất lòng tự trọng và mất cả sự tôn trọng kẻ khác. Một người bị bỏ tù do lái xe trong khi say rượu hay do bị bắt khi đang chứa ma túy có thể rơi vào một cơn khủng hoảng, và mức độ khủng hoảng sẽ tùy thuộc vào mức độ suy giảm lòng tự trọng nơi đương sự. Và – cuối cùng – bất cứ sự thay đổi đột ngột nào có kèm theo sự tổn hại về thể lý hay tâm lý đều có thể gây ra khủng hoảng, chẳng hạn một tổn thương nghiêm trọng do tai nạn ô tô, một vụ giải phẫu, một chẩn đoán HIV dương tính...

    NHẬN RA CÁC DẤU HIỆU CỦA KHỦNG HOẢNG

    Việc nhận ra cơn khủng hoảng của một người không phải luôn luôn là điều dễ dàng. Bởi người ta phản ứng mỗi người mỗi cách: một số người sẽ bộc lộ các dấu hiệu rõ ràng, song một số người khác thì dường như chẳng cho thấy một dấu hiệu nào cả. Có lẽ dấu hiệu rõ ràng nhất của khủng hoảng là những thay đổi đột ngột trong cung cách ứng xử của người ta. Một con người hoạt bát, sôi nổi bỗng dưng trở nên trầm mặc và khép kín; một con người vốn thường hiền hòa bỗng dưng trở nên cáu kỉnh, hay gây hấn ... Một số người bỗng dưng dễ bật khóc mà không vì lý do gì, và điều này chưa bao giờ xảy ra với đương sự trước đó. Và – cuối cùng – một số người biểu hiện những dấu hiệu suy sụp như u sầu, chán nản, day dứt cùng với những thay đổi trong cách ăn cách ngủ.

    Gay go nhất cho việc tư vấn có lẽ là những đối tượng cố ‘bưng bít’ các cảm nghĩ của mình. Họ có vẻ xử lý rất tốt biến cố mất việc làm hay biến cố tan vỡ cuộc hôn nhân đã từng kéo dài bao năm. Họ lý giải sự tổn thương ấy một cách đầy triết lý: “Ồ, chuyện gì cũng có mục đích của nó. Rồi sẽ ổn cả thôi!” Hoặc họ che giấu tâm trạng thực của mình bằng cách dựa vào đức tin của họ: “Ồ, đó là ý Chúa. Chắc chắn Chúa sẽ liệu cho mình có một công việc khác tốt hơn.” Họ phủ nhận cơn giận hay nỗi phiền trách của họ bằng cách ‘siêu nhiên hóa’ nó, và họ không thể nhận ra tâm trạng thực của mình đối với sự mất mát đang xảy ra cho mình.

    LO ÂU VÀ CHÁN NẢN

    Lo âu và chán nản là hai tâm trạng phổ biến nhất nơi những người khủng hoảng.[6] Lo âu sẽ thể hiện trong nhiều dạng khác nhau và có thể gây ảnh hưởng đến hầu như mọi bộ phận trong cơ thể người ta. Lo âu làm cho người ta cảm thấy mình bị nhận chìm trong sợ hãi, kinh hoàng. Bạn có thể nghe đương sự nói: “Tôi cảm thấy rất căng thẳng và hoang mang, dường như một điều chi đó rất khủng khiếp đang chờ chực xảy ra.” Lo âu làm nhịp tim đập nhanh, tạo ra những cơn đau nhói nơi ngực, làm các tuyến mồ hôi tiết ra nhiều, gây nên cảm giác mệt nhoài, rũ rượi ... Người lo âu cũng bực dọc vì mất khả năng tập trung và không thể suy nghĩ hay quyết định cách mạch lạc được nữa. Cáu kỉnh, khó chịu, bức xúc ... cũng là những dấu hiệu của lo âu.

    Chán nản là một tâm trạng rất hay gặp khác nơi những người khủng hoảng. Đôi khi chúng ta cảm thấy buồn tênh, nhưng tâm trạng này không giống với sự chán nản. Chán nản là tâm trạng không chỉ buồn mà còn ngao ngán, thất vọng nữa. Người chán nản là người bi quan, suy nghĩ theo chiều hướng tiêu cực, không quan tâm đến người khác hay đến bất cứ gì đang xảy ra nơi thế giới xung quanh mình. Người chán nản cũng cảm thấy dằn vặt và giận dữ. Thường cơn giận của họ hướng về chính mình, đay nghiến chính mình. Những người như vậy cần phải có điều kiện bộc bạch tâm trạng của mình ra và nối kết những tâm trạng ấy với nguyên nhân của chúng.

    GIÚP NGƯỜI TRONG CƠN KHỦNG HOẢNG

    Chúng ta có thể làm những gì để giúp người đang trong cơn khủng hoảng?

    Trước hết, bạn có thể giúp họ giãi bày tình trạng khủng hoảng với tất cả những lo âu, sợ hãi, đớn đau, chán chường. Bạn có thể thấu cảm với nỗi buồn, sự hụt hẫng, tâm trạng bất lực của đương sự. Bạn có thể cho phép đương sự bật khóc hay bộc lộ cơn phẫn nộ của mình (thậm chí phẫn nộ đối với Trời) mà không hề lên án đương sự. Bạn có thể giúp đương sự đối mặt (theo mức độ có thể chịu đựng được) với tình huống đã đẩy đương sự vào khủng hoảng. Có những lúc nỗi buồn chán của người ta chất ngất đến nỗi bạn cần phải tạm thời ‘đánh trống lảng’, hướng họ sang chuyện gì đó khác, rồi sẽ quay trở lại sau này - khi thuận tiện. Bạn có thể gieo vào lòng người ta niềm hy vọng mà không cần phải đưa ra những bảo đảm vô căn cứ. Bạn có thể giúp người ta hình dung rõ nét toàn bộ tình hình. Đôi khi cơn khủng hoảng làm cho người ta hoàn toàn lộn xộn và không thể nhìn thấy được mọi sự đúng như sự thực của chúng. Nếu họ phiền trách kẻ khác về những bất hạnh của họ, bạn có thể giúp họ tập chú vào chính bản thân họ và vào tình hình khủng hoảng của họ – vì thái độ phiền trách kẻ khác chỉ là một cách lẩn tránh thực tại.

    Bạn có thể giúp họ tìm ra cách thế khả dĩ xử lý được tình hình khủng hoảng và quyết định chọn lựa một giải pháp có nhiều triển vọng thành công nhất. Nếu họ có nhiều vấn đề cùng một lúc, bạn có thể giúp họ tập chú vào từng vấn đề một. Việc ôm đồm giải quyết cùng lúc nhiều vấn đề thường rốt cục sẽ chẳng dứt điểm được vấn đề nào cả. Và cuối cùng, bạn có thể giúp đương sự triển khai thực hiện những quyết định mà đương sự đã chọn lựa.

    NÂNG ĐỠ

    Nhiều người trong cơn khủng hoảng không cần gì ngoài sự nâng đỡ của một kẻ khác cho đến khi họ tìm lại được tình trạng quân bình của mình. Bạn có thể cung ứng sự nâng đỡ này bằng cách lắng nghe họ một cách đầy quan tâm. Lắng nghe người ta một cách đầy quan tâm có nghĩa là tập trung toàn bộ sự chú ý của mình đến những gì đương sự nói ra, những gì đương sự ám chỉ chứ không nói ra rõ ràng, giọng nói, điệu bộ của đương sự, và thậm chí ghi nhận cả những gì mà đương sự không bao giờ đề cập tới. Chỉ ra cho người ta thấy những điểm mạnh của họ và giúp họ hạn chế những điểm yếu nơi họ, đó cũng là cách nâng đỡ người ta. Bạn cũng cần phải lắng nghe chính các ý tưởng và cảm nghĩ của bạn để phòng tránh trường hợp chúng có thể cản trở không cho bạn giúp đỡ người kia.

    Phần đông những người đến với tư vấn mục vụ đều biết rõ tại sao họ phải đến và họ cũng biết mình cần gì qua cuộc tư vấn này. Chỉ cần một chút khích lệ, họ sẽ giãi bày câu chuyện của họ. Vì vậy trong tư cách một nhà tư vấn mục vụ, bạn phải lắng nghe người ta một cách đầy quan tâm; bạn phải hiểu biết những gì đã xảy ra cho đương sự và nhận hiểu tâm trạng của đương sự đối với vấn đề ấy. Bạn cũng cần nhận hiểu tại sao đương sự đã đến hôm nay chứ không phải là cách đây hai tuần hay một tháng – bởi vì người ta thường phản ứng đối với một cơn khủng hoảng ít lâu sau khi sự cố xảy ra, và điều này có thể giúp bạn phát hiện ra lý do của cơn khủng hoảng.

    Do bởi tình trạng bấn loạn tâm cảm, nhiều người ở trong cơn khủng hoảng thường không thể xác định rõ điều gì đã xảy ra trước khi cơn khủng hoảng bắt đầu tấn công mình. Trong trường hợp này, công việc trước hết của bạn là giúp cho đương sự nhận hiểu tâm trạng của họ và các lý do của tâm trạng đó.[7] Sau khi đã trình bày các cảm nghĩ của mình, họ thường có thể bắt đầu sử dụng lại các khả năng nhận thức của bản thân mình. Ký ức của họ sẽ bén nhạy hơn và họ sẽ có thể suy nghĩ một cách mạch lạc hơn.

    “Tái lập lại khả năng nhận thức là điều cần thiết bởi vì tình trạng tâm cảm của người ta bị rối loạn đến nỗi mục tiêu của họ là tránh né hay đề kháng lại nỗi đau thay vì là giải quyết cơn khủng hoảng. Cơ sở của việc tái lập khả năng nhận thức đặt ở chỗ niềm tin rằng sự hiểu biết của người ta, sau khi các cảm nghĩ đã được ‘xả’ hết và không còn đè nén nữa, sẽ nắm lại chức năng phán đoán và kiểm soát của nó. Nói cách khác, bằng cách giải thích cho thân chủ thấy rõ lý do của cơn khủng hoảng và ý nghĩa của cung cách ứng xử của đương sự, nhà trị liệu sẽ giúp thân chủ thu hồi lại quyền kiểm soát trên cuộc sống mình.[8]

    TẠO LẬP MỐI TƯƠNG QUAN

    Trong bất cứ loại tư vấn nào, một mối tương quan tốt giữa hai bên cũng là yếu tố quan trọng nhất. Yếu tố này càng khẩn thiết khi bạn giúp một người trong cơn khủng hoảng – bởi vì phần đông người ta trong cơn khủng hoảng đều cảm thấy tình trạng của mình là vô vọng và mình bất lực không thể xoay xở gì được. Chỉ khi nào họ đặt niềm hy vọng nơi nhà tư vấn thì những cảm nghĩ bất lực và vô vọng ấy mới vơi dần và họ mới có thể làm một cái gì đó để cải thiện tình hình – cùng với sự trợ giúp của nhà tư vấn. Để tạo lập một mối tương quan tốt, bạn cần thể hiện lòng quan tâm chân thành đối với người kia và sự nhận hiểu về những gì đang diễn ra trong tâm cảm của đương sự. Hơn nữa, bạn cần tỏ ra thoải mái, thân thiện, tự tin và làm cho đương sự an tâm rằng nguyên nhân của cơn khủng hoảng có thể được hóa giải nhờ sự cộng tác làm việc giữa hai bên trong cuộc tư vấn này.

    Đang trong cơn khủng hoảng, nhiều người nghĩ rằng mình mất trí rồi! Bạn có thể trấn an bằng cách giúp đương sự nhận ra rằng những gì mà đương sự đang cảm nghiệm cũng là những gì mà tất cả mọi người cảm nghiệm khi ở trong cùng tình cảnh của đương sự. Kiểm soát được nỗi sợ mất trí, đó sẽ là yếu tố giúp đương sự tái lập lại thế quân bình tâm cảm.

    TỔNG LƯỢC NHỮNG GÌ ĐỐI TƯỢNG TƯ VẤN NÓI RA

    Sau khi chăm chú lắng nghe những gì người kia trình bày, bạn cần tóm tắt lại tất cả những điều bạn đã nghe. Sự tóm tắt này sẽ chứa đựng cốt lõi của vấn đề và tâm trạng của đương sự đối với vấn đề.[9] Bạn sẽ diễn đạt thành lời thực chất vấn đề của đương sự theo như nhận hiểu của bạn và cho phép đương sự điều chỉnh lại bất cứ sự ngộ nhận nào trong đó. Tóm tắt như vậy, bạn cho đương sự thấy rằng bạn đã lắng nghe và nắm hiểu câu chuyện; đồng thời, qua đó, đương sự có cơ hội bổ sung những chi tiết mà rất có thể đương sự đã bỏ sót.

    Sau khi nghe đương sự trình bày tất cả những gì xảy ra, bạn có thể cần có thêm thông tin để làm sáng tỏ những chỗ mà mình chưa thật sự nắm hiểu. Chẳng hạn, bạn có thể muốn biết người đàn ông này đang nghĩ gì về vợ ông, ông có người bạn thân nào không ..., bởi vì ông đã không nói rõ bầu khí quan hệ giữa ông với vợ và với những người khác. Mục đích của những thông tin này là để hỗ trợ cho bạn trong việc giúp đương sự sau này, khi hai người tiến hành xác định một giải pháp khả thi.

    TÌM KIẾM NHỮNG GIẢI PHÁP KHẢ THI

    Khi đã cảm thấy rằng mình nhận hiểu tạm đủ tình hình của đối tượng, bạn nên hỏi xem đương sự đã từng rơi vào tình huống như thế bao giờ chưa, đã đối phó như thế nào, và kết quả ra sao. Kinh nghiệm quá khứ sẽ trợ giúp rất nhiều để đương sự xác định một giải pháp khả thi cho tình hình hiện tại. Chẳng hạn, một phụ nữ trung niên cho biết rằng chị đã mất một đứa con trai trong một tai nạn ô tô cách đây ba tháng – và chị đã suy sụp kể từ đó. Bạn hỏi và được biết rằng cách đây vài năm, khi mẹ của người phụ nữ này qua đời, chị đã hóa giải cú sốc đó bằng cách thường xuyên thăm viếng các bạn bè và người thân – dù chị không hề cảm thấy thích làm thế. Việc vận dụng lại cùng biện pháp ấy có thể là giải pháp tốt nhất cho người phụ nữ này vượt qua cơn khủng hoảng hiện tại. Nếu đương sự chưa hề kinh nghiệm tình huống tương tự hoặc đã thử vận dụng biện pháp cũ nhưng không kiến hiệu, bạn sẽ giúp đương sự tìm những giải pháp khác để xử lý vấn đề (như được mô tả trong tiến trình giải quyết vấn đề, chương 8).

    Để tìm kiếm giải pháp, bạn có thể theo một trong ba cách sau đây, tùy vào trạng thái tâm cảm của đương sự:

    (1) bạn không chỉ dẫn gì cả,

    (2) bạn cộng tác với đương sự để kiếm tìm,

    (3) bạn đưa ra sự chỉ dẫn rõ ràng.

    Theo cách không chỉ dẫn, nhà tư vấn yêu cầu đương sự đề xuất những phương cách có thể giải quyết vấn đề và sau đó yêu cầu đương sự nhận định những thuận nghịch đối với mỗi phương cách. Như vậy, nhà tư vấn chỉ làm việc trong tư cách một trợ lý, giúp đương sự tự khám phá ra giải pháp cho vấn đề của mình. Nếu đối tượng là một người có khả năng suy nghĩ tốt và nếu cơn khủng hoảng không nghiêm trọng, phương pháp này thường sẽ có kiến hiệu.

    Theo cách cộng tác (đây là cách hay được áp dụng nhất), bạn cùng với đương sự tìm kiếm những giải pháp vượt qua cơn khủng hoảng. Đôi khi bạn phải đề nghị những khả năng mà đương sự bỏ qua, nhưng chính đương sự sẽ là người chọn lựa giải pháp nào xem ra có triển vọng thành công nhất.

    Cuối cùng, đôi khi đương sự quá bấn loạn và không thể nghĩ ra cách nào để xử lý tình hình, tốt nhất bạn nên dùng cách chỉ dẫn. Bạn cho đương sự biết đương sự cần phải làm gì. Thường đương sự cảm thấy tình hình như đã đến mức vô vọng và nan giải. Lúc này, lời khuyên của bạn, nhất là những lời khuyên mà đương sự thấy có lý, có thể đem lại cho đương sự những tia sáng hy vọng – và đương sự dễ dàng chấp nhận làm theo những gì bạn khuyên.

    Song cần lưu ý rằng một khi những người trong cơn khủng hoảng đã quyết định làm điều gì đó thì không phải luôn luôn họ sẽ làm đúng như điều mình đã quyết định. Bạn cần giúp họ phác họa ra các bước cụ thể để triển khai điều họ đã quyết định. Những bước này phải rõ ràng, chẳng hạn bạn yêu cầu một người phụ nữ suy sụp cho biết khi nào thì chị sẽ gọi điện thoại cho một người bạn để dàn xếp một cuộc gặp gỡ. Bạn đừng quên rằng những người trong cơn khủng hoảng thường không đủ khả năng tự tổ chức bài bản hành động cho mình, cũng không đủ khả năng thực hiện tất cả những gì họ đã quyết định, nếu bạn không đẩy tới cho họ một thứ áp lực nào đó.

    Thường cần trải qua nhiều buổi gặp tư vấn liên tiếp thì mới có thể đi đến một giải pháp cho vấn đề. Nếu một kế hoạch nào đó đã vạch ra trong buổi gặp trước tỏ ra không kiến hiệu, thì cần phải phác họa một kế hoạch mới hoặc phải cứu xét lại một khả năng chọn lựa đã bị loại bỏ.

    >TỔNG LƯỢC

    Khủng hoảng là một tình trạng rối loạn và đảo lộn tạm thời, được đặc trưng chủ yếu bởi sự bất lực của người ta trong việc xử lý một tình huống nào đó. Khủng hoảng thường đến từ một sự mất mát nào đó, chẳng hạn mất vợ hay chồng (do chết hoặc do ly dị), mất việc làm, mất của cải ...

    Một số dấu hiệu cho thấy khủng hoảng là:

    (1) có sự thay đổi đột ngột trong cung cách sống của đương sự,

    (2) phản ứng thái quá hay bất cập về mặt tâm cảm,

    (3) khép kín và rút lui khỏi đời sống xã hội thông thường, và

    (4) có sự rối loạn tâm thần và mất khả năng quyết đoán.

    Việc nâng đỡ người trong cơn khủng hoảng bao gồm: xác định rõ ràng nguyên nhân của khủng hoảng, giúp đương sự trút xả cảm xúc, tái lập khả năng nhận thức và giúp đương sự hóa giải cơn khủng hoảng xuyên qua một kỹ năng giải quyết vấn đề.

    Bài viết cùng chuyên mục:

    Lần sửa cuối bởi Phuong, ngày 11-21-2012 lúc 05:08 PM.
    Diễn đàn Pháp Thí


  2. Xin Hãy Click Nút Thank - Khi Xem Xong Bài Viết hoặc Tải Về các DVD/VCD/Mp3 thay vì nói Lời Cám Ơn - Cám Ơn Các Bạn Đã Ủng Hộ Diễn Đàn - wWw.phapthi.net
    Phapthi

Tag của Chủ đề này

Quyền viết bài

  • Bạn Không thể gửi Chủ đề mới
  • Bạn Không thể Gửi trả lời
  • Bạn Không thể Gửi file đính kèm
  • Bạn Không thể Sửa bài viết của mình
  •  
Text link : www.tutambaohieu.com | www.daophatvoicuocdoi.net